Τετάρτη, 4 Νοεμβρίου 2026
Παναγιώτης Νίκας, π. Περιφερειάρχης Πελοποννήσου
"Σεβασμιώτατε, αγαπητοί Αυτοδιοικητικοί, κ. και κα Μανιατάκη, Κυρίες και Κύριοι,
Θεωρώ τιμή την επιλογή μου ως εισηγητή για το βιβλίο που παρουσιάζεται στην Καλαμάτα σήμερα και που αφορά στο πρωτοποριακό έργο και την πανελλήνια δράση του ευπατρίδη συμπατριώτη μας κ. Δημήτρη Μανιατάκη.
Πράγματι, από μικρός, γαλουχημένος «εξ απαλών ονύχων» στο εμπορικό πνεύμα, ως εργαζόμενος στο κατάστημα δερμάτων του πατέρα του, που λειτουργούσε στην Κορώνη (τότε όλα τα παιδιά εργάζονταν από τα μικράτα τους), ανέβηκε στην Αθήνα, σπούδασε οικονομικά στην ΑΣΟΕΕ, εργάστηκε αρχικά ως τραπεζικό στέλεχος και στη συνέχεια προσλήφθηκε στην ICAP, όπου διέπρεψε στην Ελλάδα και διεθνώς ως ο διευθύνων σύμβουλος και ηγέτης της για 40 περίπου χρόνια.
Στη συνέχεια και για μια διετία πρόσφερε την εμπειρία, τις γνώσεις και την αποδεδειγμένη διοικητική του ικανότητα στη ΔΕΗ ως διευθύνων σύμβουλος, όπου εφάρμοσε πρωτοποριακά μέτρα για τη σωτηρία της επιχείρησης, τον εκσυγχρονισμό και την ανάπτυξή της.
Ο Δημήτρης Μανιατάκης παρά τον πανελλήνιο και διεθνή ρόλο και την καταξίωση, παρά τα πολλά εθνικά και διεθνή βραβεία για την προσφορά και το έργο του, ποτέ δεν ξέχασε την αγαπημένη του Κορώνη, για την οποία αγωνίζεται και προσφέρει, εδώ και αρκετά χρόνια, την φλόγα της ψυχής του, τις πολύτιμες γνώσεις του, την αποδεδειγμένη οργανωτική του ικανότητα, τις πνευματικές και πατριωτικές του ανησυχίες, καθώς και τα αναγκαία χρήματα, μέσω του Μανιατακείου Ιδρύματος, για την προβολή και την ανάπτυξή της.
Είχε την αγαθή τύχη να ’χει συνοδοιπόρο στη ζωή, ακάματο συμπαραστάτη και συμβοηθό, τη σύζυγό του κα Ελένη Ταγωνίδη, πνευματικό άνθρωπο, με σπουδαία προσφορά, από την πλευρά της, στη συγγραφή σημαντικών ιστορικών, φιλοσοφικών και λαογραφικών βιβλίων.
Αυτά ως γενική προλογική προσέγγιση για αυτό το σημαντικό βιβλίο, τη συγγραφή του οποίου επιμελήθηκαν οι έγκριτοι, οικονομικοί και νομικοί συντάκτες κ.κ. Παπανδρόπουλος και Χρηστίδης.
Σημειώνω πως μέσα από την παρουσίαση στο βιβλίο του έργου και της προσφοράς του Δημήτρη Μανιατάκη, θα μάθουν οι νεότεροι και θα θυμηθούν οι παλαιότεροι την οικονομική ιστορία της Ελλάδος μετά το 1950, τον ρόλο των πολιτικών και των συνδικάτων, τις χαμένες ευκαιρίες και τα λάθη, την ένταξη στην Ε.Ε. και τις νέες προοπτικές για την πορεία της Ελληνικής οικονομίας και κοινωνίας. Δεν φθάσαμε καθόλου εύκολα μέχρι εδώ που βρισκόμαστε σήμερα και γι’ αυτό χρειάστηκαν μεγάλες προσπάθειες από σημαντικούς ανθρώπους, στους οποίους συμπεριλαμβάνεται επάξια ο Δημήτρης Μανιατάκης.
Γυρίζω στο περιεχόμενο του βιβλίου. Όπως χαρακτηριστικά σημειώνεται σε αυτό, το 1964 είναι μια σημαντική χρονιά για την Ελληνική Οικονομία, γιατί είναι η πρώτη χρονιά σύνδεσης με την τότε ΕΟΚ στην οποία μετείχαν ως γνωστόν μόνο έξι χώρες (Γαλλία, Δυτ. Γερμανία, Ιταλία, Ολλανδία, Βέλγιο και Λουξεμβούργο), επομένως και η πρώτη προσπάθεια ενσωμάτωσης της Ελληνικής οικονομίας στο Ευρωπαϊκό οικονομικό σύστημα. Υπενθυμίζεται ότι η συμφωνία σύνδεσης Ελλάδος-Ε.Ο.Κ. έγινε το 1961, όπως και η ένταξη στην Ε.Ε. το 1979 επί Κωνσταντίνου Καραμανλή. Το 1964 ανέλαβε την εξουσία η κυβέρνηση του Γεωργίου Παπανδρέου, αλλά και το 1964 ιδρύθηκε η ICAP από ομάδα επιχειρηματιών, περίπου ως επακόλουθο της σύνδεσης της Ελλάδος με την τότε Ε.Ο.Κ.
Και αν ο «θεμέλιος λίθος» για την ICAP μπήκε το 1964, ο Δημήτρης Μανιατάκης, που εντάχθηκε στο στελεχιακό δυναμικό της δύο χρόνια μετά και τη διηύθυνε για 40 περίπου χρόνια, έκτισε το λαμπρό και παγκόσμιο οικοδόμημά της.
Η ICAP είναι Ελληνική και παγκοσμιοποιημένη πλέον εταιρία, που μέσα από τράπεζα πληροφοριών παρέχει έγκυρη πληροφόρηση για την επιχειρηματική δραστηριότητα, αξιολογεί την οικονομική κατάσταση επιχειρήσεων, επεξεργάζεται ποσοτικά και ποιοτικά δεδομένα, συντάσσει μελέτες, μετέχει σε διαδικασίες αξιολόγησης προσωπικού και παρέχει κάθε είδους υπηρεσίες, υποστηρικτικές των επιχειρήσεων, με επάρκεια και κυρίως με φερεγγυότητα.
Η συμβολή του Δημήτρη Μανιατάκη στη λαμπρή πορεία και προσφορά της ICAP υπήρξε απολύτως καθοριστική, γιατί τη μετέτρεψε στον απόλυτο ηγέτη της επιχειρηματικής πληροφόρησης. Ο Δ.Μ. ήταν ο πρώτος που αντιλήφθηκε την αξία της ανάλυσης των επιστημονικών δεδομένων, και ο πρώτος που έφερε στην Ελλάδα τη σύγχρονη μεθοδολογία έρευνας της αγοράς και τη στατιστική αξιολόγηση των οικονομικών μεγεθών. Για όλα αυτά και πολλά άλλα, που συνέβαλαν όχι μόνο στην εξέλιξη της ICAP, αλλά και στον εκσυγχρονισμό και την ανάπτυξη της εθνικής οικονομίας, τιμήθηκε με σειρά βραβεύσεων σε εθνικό και διεθνές επίπεδο.
Το 1964 που ιδρύθηκε η ICAP, η Ελληνική κοινωνία είχε να αντιμετωπίσει σωρεία δυσεπίλυτων προβλημάτων, που συνδέονταν με τις επιπτώσεις του παγκοσμίου πολέμου, της κατοχής και, το χειρότερο όλων, της εμφύλιας ανθρωποσφαγής, με το διακύβευμα της σύγκρουσης να είναι η παραμονή της Ελλάδος στον δυτικό κόσμο ή η ένταξή της στο σοβιετικό block.
Παρά τη θετική συμβολή στην ανάπτυξη του σχεδίου Μάρσαλ, το χαμηλό δημόσιο χρέος και το χαμηλό έλλειμμα, η Ελληνική Οικονομία ήταν καθηλωμένη και διεθνώς περιθωριοποιημένη. Εκεί οδηγούσαν το κρατικοποιημένο τραπεζικό σύστημα, η ανύπαρκτη εξωστρέφεια και καινοτομία, η έλλειψη ανταγωνιστικότητας, τα ολιγοπώλια, η διαπλοκή και ο προστατευτισμός.
Συνακόλουθα, στο πολιτικοκοινωνικό επίπεδο, η θεσμική ανεπάρκεια, το πελατειακό και ρουσφετολογικό κράτος, η φτώχεια και η μετανάστευση αλλά και οι μνήμες του εμφυλίου οδηγούσαν στην πολιτική ένταση, την αστάθεια, τη σύγκρουση, τη δικτατορία.
Παρά τα μεγάλα μας προβλήματα, στην 20ετία 1960-1980, η χώρα αναπτυσσόταν, έστω με δυσκολίες. Στην τριακονταετία 1980-2010 είχαμε το «τσουνάμι» των προβληματικών επιχειρήσεων, των κρατικοδίαιτων ΔΕΚΟ, των ατελείωτων συνδικαλιστικών διεκδικήσεων και των κοινωνικών συγκρούσεων.
Μαζί με όλα αυτά, οι συνεχείς αλλαγές στο φορολογικό σύστημα, η κακοδιοίκηση, το ρουσφέτι, η αδιαφάνεια, η διαφθορά κυρίως στη διαχείριση των Ευρωπαϊκών πόρων, η σπατάλη και ο υπερδανεισμός της χώρας, οδήγησαν στην ουσιαστική πτώχευση το 2010 και τον εθνικό μας εξευτελισμό. Χαρακτηριστικό σύμπτωμα αυτής της κατάστασης ήταν τα βιομηχανικά «κουφάρια» δήθεν επιχειρηματιών, που χρηματοδοτούνταν για έργο, που ποτέ όμως δεν ολοκλήρωσαν.
Σε αυτό το περιβάλλον η παρουσία της ΙCAP και του Δ.Μ. χαρακτηριζόταν από το πολύτιμο στοιχείο της αντικειμενικότητας, της στοχοπροσήλωσης, της σοβαρότητας, της φερεγγυότητας και της ουσιαστικής προσφοράς στις επιχειρήσεις, την οικονομία και τον τόπο.
Το Νοέμβριο του 2004 ο Δ.Μ. εισέρχεται στο Δ.Σ. της ΔΕΗ και τον Φεβρουάριο του 2005 εκλέγεται διευθύνων σύμβουλός της, εκλογή που επικυρώνεται από τη Βουλή. Στην ηγεσία της ΔΕΗ παραμένει μέχρι τον Ιανουάριο του 2007, μία διετία, όπου το έργο και η προσφορά του στη μεγαλύτερη επιχείρηση της χώρας θα μπορούσε από μόνη της να καλύψει το περιεχόμενο ενός πολυσέλιδου βιβλίου.
Ξεκίνησε να διευθύνει μια επιχείρηση, όπου κυριαρχούσε ο έντονος κομματισμός, η συνδικαλιστική αυθαιρεσία, η αναξιοκρατία, η διεθνής απομόνωση και τα σοβαρά οικονομικά προβλήματα.
Με την επιμονή, τη γνώση και την οργανωτική ικανότητα, ο Δ.Μ. κατόρθωσε να αναδιοργανώσει, να ανασχηματίσει και να μεταρρυθμίσει τη ΔΕΗ σε σημαντικό βαθμό. Συγκεκριμένα, προώθησε την απελευθέρωση της αγοράς ενέργειας, ενίσχυσε την παρουσία της ΔΕΗ στις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, φρόντισε για το περιβάλλον και συνέβαλε στη διεθνοποίηση της ΔΕΗ, με τη δυναμική παρουσία της στα Βαλκάνια και τη ΝΑ Ευρώπη.
Επιπλέον, επί των ημερών της ηγεσίας του, θεμελιώθηκαν ή εγκαινιάσθηκαν νέες ενεργειακές μονάδες, αντιμετωπίσθηκαν οι αυξημένες απαιτήσεις των Ολυμπιακών αγώνων, προωθήθηκαν οι ενεργειακοί αγωγοί και οι ηλεκτρικές διασυνδέσεις με γειτονικές χώρες και κάτι το πολύ σημαντικό, ξεκίνησε να επιβάλλεται η αξιοκρατία και η ορθολογική διαχείριση του ανθρώπινου δυναμικού. Κι όλα αυτά με αντιδράσεις συνδικάτων και κατεστημένης νοοτροπίας.
Χωρίς υπερβολή, η εντυπωσιακή παρουσία της ΔΕΗ σήμερα στα Βαλκάνια και την Ευρώπη και η οικονομική της ευρωστία οφείλει πολλά στις πρωτοποριακές ιδέες και την εργώδη προσπάθεια του Δ.Μ.
Στις δεκαετίες που πέρασαν, παρά τα υψηλά καθήκοντά του, ο Δ.Μ. ποτέ δεν ξέχασε την Κορώνη, την ιστορική καστροπολιτεία του Μοριά. Το έμπρακτο ενδιαφέρον του αποδεικνύεται το 1995, όταν, μαζί με τη σύζυγό του, Ελένη, ιδρύουν το Μανιατάκειον Ίδρυμα, με έδρα την Αθήνα και ακολούθως την Κορώνη.
Στόχος ήταν και είναι η σύνδεση της πολιτιστικής και κοινωνικής ζωής της ιστορικής Κορώνης, με τη σύγχρονη επιχειρηματικότητα, η παρώθηση για την κατασκευή έργων υποδομής, η αξιοποίηση των συγκριτικών πλεονεκτημάτων της, η φιλανθρωπική δραστηριότητα, η στήριξη απόρων νέων στις σπουδές τους, και η διεθνής προβολή της περιοχής.
Πέρα όμως από την Κορώνη, για την ιστορική διαδρομή της οποίας νομίζω πως εμείς εδώ γνωρίζουμε πολλά, ο Δ.Μ. ασχολήθηκε με την Πελοπόννησο, την οποία οραματίστηκε ως «κοιλάδα γνώσης, πολιτισμού και δημιουργίας». Οι παγκοσμίως διάσημοι αρχαιολογικοί χώροι, το περιβάλλον, τα προϊόντα, ο άυλος πολιτισμός της, μπορούν, με προϋποθέσεις, να συμβάλλουν καθοριστικά στην ανάπτυξή της.
Και οι προϋποθέσεις ανάπτυξης οικονομικής, κοινωνικής και πολιτιστικής της Πελοποννήσου κατά τον Δ.Μ. είναι η επαναλειτουργία του τραίνου, η βελτίωση του οδικού δικτύου, η προστασία του περιβάλλοντος, η αξιοποίηση των φυσικών πόρων, ο βιώσιμος τουρισμός, η κατασκευή τουριστικών λιμένων και η προστασία και η ανάδειξη των μνημείων κατά το πρότυπο της Ιταλίας. Και η κύρια ευθύνη για τούτο ανήκει στην κυβέρνηση, η οποία χαράσσει την αναπτυξιακή πολιτική και κατανέμει τα κονδύλια στις διάφορες περιοχές, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι απαλλάσσονται της αναπτυξιακής ευθύνης οι τοπικές αρχές.
Το Μανιατάκειον Ίδρυμα, λοιπόν, στα 30 χρόνια της παρουσίας του είχε ζηλευτή δράση, με κέντρο πάντα την Κορώνη, όπως την ανάδειξη και την προώθηση της Μεσογειακής Διατροφής, τις επισκέψεις διακεκριμένων προσωπικοτήτων-Ελλήνων και ξένων- στην Κορώνη, μελέτες, εκδόσεις, χορηγίες, διαλέξεις, εκδηλώσεις, συναυλίες, διεθνή συνέδρια και εκθέσεις. Πολυσέλιδο βιβλίο μπορεί να καλύψει η 30χρονη δράση του Μανιατακείου Ιδρύματος.
Στο τελευταίο μέρος του βιβλίου παρουσιάζεται περιληπτικά το περιεχόμενο σειράς εκδόσεων του Ιδρύματος, που αναφέρονται στη φιλοσοφία, τις ανθρώπινες σχέσεις, την οικονομία, το περιβάλλον, την εκπαίδευση, την ιστορία και τον πολιτισμό, μαζί με φωτογραφικό υλικό, όπου παρουσιάζονται οι διασημότητες που επισκέφθηκαν την Κορώνη, με πρόσκληση του Ιδρύματος.
Συνοψίζοντας, η ανάγνωση του βιβλίου δείχνει την πρωτοποριακή σκέψη και δράση του Δ.Μ., τις πολύτιμες υπηρεσίες που πρόσφερε στην ICAP, τη ΔΕΗ, την ελληνική επιχειρηματικότητα και την Εθνική Οικονομία. Επιπλέον, αποδεικνύεται πως πάντα λειτούργησε ως σκεπτόμενος και πνευματικός άνθρωπος, αφού πάντα προωθούσε τη σύνδεση του πολιτισμού με την ανάπτυξη και την κοινωνική ευημερία. Τέλος, η ίδρυση και η χρηματοδότηση της λειτουργίας και των δράσεων του Μανιατακείου Ιδρύματος αποδεικνύουν την ευγένεια της ψυχής του, όπως και την αγάπη του για την Κορώνη, αλλά και την αγωνία του για την αναπτυξιακή της πορεία. Χωρίς καμιά αμφιβολία ο Δ.Μ. πανάξια μπορεί να θεωρηθεί ως παραδειγματικός διευθύνων σύμβουλος και ως ευεργέτης της σύγχρονης Κορώνης".